Linh hoạt thay đổi cơ cấu cây trồng ở xứ Gò Công

Chủ động chuyển đổi mùa vụ Sau đợt hạn, mặn gay gắt trong các năm 2015-2016, 2019-2020 và 2023-2024, nhiều nông dân tại khu vực phía đông của tỉnh Đồng Tháp đã chủ động không xuống giống vụ lúa thu đông để chủ động tránh hạn, mặn. Mùa khô cuối năm 2026, đầu năm 2027, ngành chuyên môn dự báo hạn, mặn diễn ra gay gắt và diễn biến rất khó lường cho nên khuyến cáo nông dân tiếp tục cắt vụ, chuyển đổi mùa vụ. Gia Thuận là xã cuối nguồn vùng ngọt hóa Gò Công và chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi hạn, mặn hằng năm. Do đó, nông dân trồng lúa nơi đây luôn chủ động cắt vụ thu đông, chỉ gieo sạ 2 vụ/năm. Ông Trần Bình Tân, ngụ tại địa phương đang canh tác 2 ha đất lúa cho biết: “Đợt hạn, mặn năm 2019-2020, gia đình bị lỗ vốn khoảng 50 triệu đồng do không có nước tưới cho lúa đang trổ bông. Năm nay, người dân ở đây tiếp tục cắt vụ lúa thu đông, trước dự báo về nguy cơ hạn, mặn gay gắt”. Ông Huỳnh Văn Lượng, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp dịch vụ nông thôn Bình Nhì (xã Đồng Sơn) cho hay: Thời gian qua, Ủy ban nhân dân xã Đồng Sơn phối hợp với hợp tác xã, thường xuyên tuyên truyền, vận động người dân cắt vụ lúa thu đông để chủ động ứng phó với hạn, mặn. Qua đó, người dân từng bước thay đổi nhận thức, linh hoạt chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp. Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế tích cực so với cây lúa. Việc linh hoạt luân phiên cây trồng không chỉ giúp người dân tận dụng hiệu quả diện tích đất sản xuất mà còn rút ngắn thời gian canh tác, chủ động hạn chế thiệt hại. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp, từ năm 2021 đến nay, khu vực này đã hình thành vùng sản xuất lúa 2 vụ/năm, với diện tích trên 10.600 ha, gồm: cắt vụ bỏ trống khoảng 9.900 ha và luân canh cây màu gần 700 ha. Từ năm 2016 đến nay, toàn vùng đã thực hiện chuyển đổi trên 7.500 ha đất lúa sang cây trồng khác. Việc chuyển đổi này giúp người dân tránh thiệt hại do hạn, mặn gây ra 3.000 tỷ đồng và giúp tăng thu nhập cao hơn trồng lúa từ 1,7-7,3 lần (có năm hiệu quả cao hơn gấp 10,3 lần). Năm 2027, tỉnh Đồng Tháp phấn đấu gieo trồng gần 86.500 ha rau màu, cây công nghiệp ngắn ngày. Trong đó, 15.000 ha áp dụng quy trình giảm phát thải như: 20% diện tích áp dụng tưới tiết kiệm nước, 30% diện tích sử dụng phân hữu cơ, sinh học thay phân hóa học; 30% diện tích áp dụng IPM, thuốc bảo vệ thực vật sinh học; 20% phụ phẩm rau củ được thu gom, ủ compost (ủ phân hữu cơ) hoặc tái chế. Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp Lê Chí Thiện, để thích ứng với biến đổi khí hậu và phòng, chống hạn, mặn mùa khô 2026- 2027, ngành khuyến cáo nông dân phát triển các vùng sản xuất tập trung, áp dụng kỹ thuật canh tác tiết kiệm nước; ứng dụng công nghệ vào chế biến và bảo quản sau thu hoạch, gắn với thị trường tiêu thụ nhằm nâng cao hiệu quả, giá trị sản xuất. Địa phương chủ động mở rộng diện tích rau màu vụ hè thu, chuyển đổi linh hoạt cơ cấu cây trồng ở khu vực đê bao vững chắc, vùng cù lao, gò cao theo hướng hiệu quả, bền vững. Cần ưu tiên các cây trồng có thị trường ổn định, khả năng chế biến tốt như: bắp, khoai lang, ớt, mè, đậu nành…; phát triển các loại rau màu có giá trị kinh tế cao, phù hợp điều kiện địa phương. Ngành nông nghiệp khuyến cáo nông dân chuyển đổi các diện tích đất lúa kém hiệu quả sang trồng cây màu ngắn ngày, dễ tiêu thụ, thích ứng điều kiện thời tiết và biến động thị trường; ưu tiên sử dụng giống năng suất cao, chất lượng tốt, chống chịu sâu bệnh khá, phù hợp từng vùng sinh thái và thời vụ sản xuất.

Nguồn nhandan.vn