Đồng Tháp: Giá lúa, gạo tăng mạnh, doanh nghiệp thận trọng trong thu mua

 Sau thời gian dài trầm lắng, thị trường lúa, gạo tại Đồng Tháp những ngày gần đây bất ngờ sôi động trở lại. Giá lúa, gạo đồng loạt tăng mạnh, giao dịch mua bán khởi sắc. Tuy nhiên, đằng sau đà tăng giá là những biến động khó lường từ chính sách nhập khẩu của các thị trường lớn, đòi hỏi doanh nghiệp phải thận trọng trong thu mua và ký kết hợp đồng.

GIÁ LÚA, GẠO ĐỒNG LOẠT TĂNG

Những ngày gần đây, thị trường lúa gạo tại Đồng Tháp ghi nhận tín hiệu khởi sắc rõ nét. Giá thu mua lúa tăng mạnh, hoạt động giao dịch diễn ra sôi động hơn. 

Giá lúa tăng, nhưng hầu hết nông dân không có lúa để bán.

Hiện thương lái thu mua các giống lúa Đài Thơm 8, OM 18 với giá dao động từ 7.800 – 8.000 đồng/kg. So với khoảng 3 tháng trước, giá lúa tươi tăng khoảng 1.700 đồng/kg. Bên cạnh giá lúa, giá gạo cũng tăng từ 1.500 – 2.000 đồng/kg.

Thời điểm này, mặc dù giá lúa tăng cao, nhưng hầu như có rất ít nông dân được hưởng lợi. Bởi hầu hết các trà lúa trên địa bàn tỉnh chưa đến giai đoạn thu hoạch. Ông Nguyễn Hữu Tâm (xã Phú Cường) cho biết, hiện lúa OM 18, Đài Thơm 8 ở địa phương có giá khoảng 8.000 đồng/kg. Dù giá cao, nhưng nông dân không có lúa để bán. 

Thực tế cho thấy, thời điểm này, giá lúa tăng tạo tâm lý phấn khởi cho nông dân. Nhiều người kỳ vọng khi bước vào vụ thu hoạch, giá lúa vẫn duy trì ở mức cao, góp phần cải thiện thu nhập sau những vụ sản xuất gặp nhiều khó khăn.

Không chỉ nông dân, các doanh nghiệp xuất khẩu gạo cũng hưởng lợi khi thị trường tiêu thụ khởi sắc, giá bán tăng. Đặc biệt, những doanh nghiệp còn lượng hàng tồn kho lớn, chủ động được nguồn dự trữ có cơ hội cải thiện lợi nhuận.

Công ty TNHH Việt Hưng là doanh nghiệp chuyên xuất khẩu gạo tại xã Hội Cư cho biết, đầu ra của gạo hiện thuận lợi do nhu cầu thu mua từ Philippines tăng. Gạo tồn kho của doanh nghiệp có thể tiêu thụ với mức giá tốt, trong khi nguồn lúa ngoài thị trường hiện không còn nhiều.

Theo ông Nguyễn Văn Đôn, đại diện Công ty TNHH Việt Hưng, nếu Philippines tiếp tục thu mua, giá gạo có thể giữ vững và tăng thêm. Doanh nghiệp kỳ vọng đến vụ đông xuân, giá lúa vẫn duy trì được mặt bằng hiện nay để nông dân có điều kiện nâng cao thu nhập. Hiện công ty còn hợp đồng xuất khẩu gạo sang thị trường châu Phi đã ký trước đó, cơ bản duy trì ổn định.

Theo các cơ sở kinh doanh lúa, gạo, nguồn cung lúa thu đông hiện chưa nhiều. Diện tích thu hoạch chủ yếu tập trung tại TP. Cần Thơ. Dự kiến, khoảng một tháng nữa, các địa phương mới bước vào thu hoạch rộ. Trong khi đó, nhu cầu thu mua phục vụ xuất khẩu tăng đã tạo áp lực lên nguồn cung, góp phần đẩy giá lúa, gạo tăng mạnh.

Bà Trần Thị Thanh Kiều, chủ cơ sở sấy, xay xát lúa tại xã Mỹ Đức Tây cho biết, giá lúa tăng khiến các cơ sở kinh doanh gạo bán lẻ chịu áp lực về chi phí đầu vào. Khi giá gạo tăng, cơ sở phải mua nguyên liệu với giá cao. Đồng thời, tăng giá bán để bù đắp chi phí nên biên lợi nhuận không còn nhiều. Các cơ sở chủ yếu có lời từ lượng hàng dự trữ trước đó, còn thu mua mới để kinh doanh gần như không có lãi đáng kể.

TRIỂN VỌNG XUẤT KHẨU CÒN NHIỀU BIẾN SỐ

Thực tế cho thấy, giá lúa, gạo phụ thuộc lớn vào quan hệ cung – cầu và diễn biến thị trường xuất khẩu. Khi nhu cầu nhập khẩu tăng trong lúc nguồn cung hạn chế, giá nhanh chóng được đẩy lên cao. Ngược lại, khi bước vào mùa thu hoạch rộ, nguồn cung dồi dào nhưng đầu ra gặp khó, giá có thể giảm mạnh.

Giá gạo xuất khẩu tăng, nhưng doanh nghiệp vẫn thận trọng.

Theo ông Nguyễn Đức Thịnh, Giám đốc Công ty TNHH Gạo Đức Thịnh (xã Hội Cư), giá gạo thơm xuất khẩu của Việt Nam hiện được chào bán khoảng 520 – 530 USD/tấn, tăng khoảng 60 USD/tấn so với tháng trước. Tuy nhiên, sau hơn 3 tuần tăng nóng, giá gạo bắt đầu có dấu hiệu chững lại.

Ông Thịnh cho biết, vào cuối tháng 10 và đầu tháng 11-2026, giá gạo xuất khẩu tăng khá mạnh do thị trường kỳ vọng Philippines nối lại việc cấp giấy chứng nhận nhập khẩu gạo (SPS) cho doanh nghiệp Việt Nam vào giữa tháng 11. 

Trước đó, từ giữa tháng 9, Philippines tạm ngưng cấp giấy chứng nhận này đối với gạo nhập khẩu từ Việt Nam và Thái Lan. Thông tin về khả năng nối lại cấp SPS đã thúc đẩy nhiều doanh nghiệp tăng mua dự trữ, đưa giá gạo thơm từ mức 460 – 470 USD/tấn lên 520 – 530 USD/tấn.

Đáng chú ý, triển vọng xuất khẩu sang Philippines vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Theo ông Thịnh, trong đợt tạm ngưng cấp SPS trước đây, một số doanh nghiệp Việt Nam chịu thiệt hại khi hàng hóa được vận chuyển từ kho đến cảng, thậm chí đưa lên tàu lớn nhưng không được cấp giấy nhập khẩu. Do đó, doanh nghiệp phải đưa hàng quay trở lại kho, phát sinh thêm chi phí vận chuyển, bốc dỡ và xử lý hàng hóa.

Hiện Chính phủ Philippines đang tiến hành điều tra, xem xét khả năng điều chỉnh chính sách nhập khẩu gạo trong khoảng thời gian từ ngày 9 đến 13-11. Trong đó, có đề xuất của phía nông dân nước này về việc nâng thuế nhập khẩu gạo từ 15% – 55%. Tuy nhiên, đây mới là kiến nghị, chưa phải quyết định chính thức.

Bên cạnh Philippines, thị trường gạo thế giới còn xuất hiện một số yếu tố có thể tác động đến cung – cầu trong thời gian tới. Tại Ấn Độ, giá gạo tấm đang tăng cao, khiến một số thương nhân và doanh nghiệp xuất khẩu đề nghị hạn chế xuất khẩu mặt hàng này. Tuy nhiên, đây cũng mới là đề xuất, chưa có chính sách chính thức. Theo UBND tỉnh, 10 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu gạo toàn tỉnh ước đạt hơn 822 triệu USD, giảm 18,5% so với cùng kỳ, bằng 69,74% kế hoạch năm.

Dự báo về thị trường thời gian tới, ông Thịnh cho rằng, sau giai đoạn tăng nóng, giá gạo xuất khẩu có thể điều chỉnh giảm nhẹ trong khoảng 1 – 2 tuần tới, trước khi duy trì ở mặt bằng cao và có khả năng tăng trở lại. Diễn biến này phụ thuộc nhiều vào chính sách nhập khẩu của Philippines và khả năng Ấn Độ hạn chế xuất khẩu gạo tấm.

Trong bối cảnh thị trường xuất khẩu liên tục biến động, doanh nghiệp cần theo dõi sát diễn biến cung – cầu, chính sách thương mại của các quốc gia nhập khẩu và xuất khẩu lớn. Đồng thời, cần thận trọng trong thu mua, ký kết hợp đồng, chủ động nguồn hàng và bảo đảm tiến độ giao hàng nhằm hạn chế rủi ro phát sinh.

Nguồn baodongthap.vn