Kỹ sư U70 hơn 30 năm mở lối cho giấc mơ 'nông nhàn'
17-11-2026
Lượt xem: 195
Chia sẻ:
Mang bản lĩnh làm đến cùng, kỹ sư Phan Tấn Bện từng đưa chiếc máy tuốt lúa 12 mã lực đọ sức với cỗ máy lớn gấp bốn lần trên cánh đồng miền Tây, vượt qua những hoài nghi về một thương hiệu “chưa từng nghe tên”.
Hành trình hơn 30 năm ấy bắt đầu từ ký ức tuổi thơ theo cha mẹ ra đồng, chứng kiến nghề nông quá nhọc nhằn và tự hỏi: “Sao mình không làm một cái máy nào đó để bớt cực?”. Chính trăn trở ấy, cùng kiến thức cơ khí và ý chí không bỏ cuộc, đã thôi thúc ông theo đuổi con đường sáng chế dù khởi đầu gần như tay trắng.
Bản lĩnh vượt hoài nghi, tạo nên sáng chế đầu tiên
Sinh ra trong gia đình nghèo ở Đồng Tháp, ông Bện từng nhiều lần chuyển trường giữa thời chiến nhưng vẫn quyết tâm học để thoát nghèo. Sau sáu năm làm việc tại cơ quan nhà nước, ông rời biên chế về vùng sâu Tháp Mười mở xưởng, nơi đường sá, điện đóm còn thiếu thốn. Bất chấp những lời can ngăn, ông tin chỉ khi gần gũi đồng ruộng mới hiểu được khó khăn của người nông dân.
Ông Phan Tấn Bện trên cánh đồng Đồng Tháp.
Từ kinh nghiệm sửa chữa nhiều dòng máy tuốt lúa, ông nhận ra những hạn chế cần cải tiến và quyết tâm chế tạo sản phẩm của riêng mình. Nhưng giữa thị trường đã có khoảng 20 cơ sở sản xuất tại đồng bằng sông Cửu Long, ý tưởng của một kỹ sư chưa có tên tuổi khó tránh khỏi hoài nghi.
“Mọi người nhìn vào, nghĩ tôi đi nhầm đường. Nhưng tôi có niềm tin mình đang đi đúng hướng”, ông Bện chia sẻ.
Với ông, điều quan trọng không chỉ là tạo ra một chiếc máy mới, mà là chứng minh sáng chế ấy thực sự có thể giúp người nông dân bớt nhọc nhằn.
Máy cuốn rơm của kỹ sư Phan Tấn Bện trên cánh đồng miền Tây, tháng 10-2026.
Sau một năm mày mò, ông Bện chế tạo thành công chiếc máy tuốt lúa chạy êm, ít hao hụt. Để thuyết phục người mua về thương hiệu chưa ai biết đến, ông mang máy đi trình diễn khắp miền Tây. Tại An Giang, chiếc máy 12 mã lực cho năng suất và độ sạch ngang cỗ máy 50 mã lực, khiến những người từng chê “cái thùng nhỏ xíu, lèo tèo” phải thay đổi cách nhìn.
Bản lĩnh cùng nông dân biến rơm thành “vàng”
Sau nhiều năm gắn bó với máy gặt đập liên hợp, ông Bện chuyển hướng tìm lời giải cho những khó khăn của nhà nông. Thấy máy cuốn rơm không thể hoạt động trên ruộng sình lầy, khiến nông dân phải gom thủ công hoặc đốt bỏ, ông tự hỏi: “Sao không làm máy cuốn rơm tự hành?”.
Không tìm được tài liệu về mẫu máy như hình dung, ông tự thiết kế. Hàng chục bản vẽ bị bỏ, có mẫu chế tạo xong lại không chạy được. Suốt một năm, ông liên tục thử sai rồi làm lại.
“Làm đi làm lại nhiều lần, bế tắc thì nghĩ phương án khác, chế tạo khác. Điều duy nhất không đổi là tinh thần không bỏ cuộc”, ông kể.
Tháng 8-2015, chiếc máy cuốn rơm tự hành PT-CR57 đầu tiên được bán, sau đó được cấp bằng độc quyền giải pháp hữu ích. Hoạt động trên cả ruộng khô lẫn sình lầy, máy giúp thu gom rơm để bán hoặc tận dụng làm thức ăn chăn nuôi, trồng nấm, ủ phân. Sản phẩm dần được đón nhận tại Việt Nam, Campuchia và Philippines.
Nhưng khi rơm được cuốn đi, gốc rạ còn lại vẫn khiến ông trăn trở. Vùi xuống ruộng thì mất thời gian phân hủy, đốt bỏ lại gây ô nhiễm, lãng phí dinh dưỡng cho đất. “Nhìn người nông dân đốt rơm, tôi thấy tiếc và nghĩ mình cần phải làm gì đó”, ông nói.
Ở tuổi ngoài 60, khi đã tính chuyện nghỉ hưu, ông tiếp tục sáng chế máy “2 trong 1”, vừa phun chế phẩm sinh học vừa vùi rơm rạ. Chỉ ba tháng từ ý tưởng đến sản xuất, thiết bị ra đời, giúp rút ngắn một nửa thời gian phân hủy, hỗ trợ nông dân sớm xuống giống. Đầu tháng 10, quy trình ứng dụng thiết bị kết hợp chế phẩm vi sinh được Bộ Nông nghiệp và Môi trường công nhận là tiến bộ kỹ thuật.
Máy “2 trong 1” vừa rải – phun chế phẩm sinh học, vừa vùi rơm rạ, trên cánh đồng ở Đồng Tháp.
Theo ông Lê Chí Thiện, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp, những sáng chế của ông Bện giúp giảm sức lao động, tăng thu nhập cho nông dân.
Sau hơn 20 dòng máy, ông Bện vẫn đau đáu giấc mơ giúp nhà nông bớt nhọc nhằn. Nhớ lời bạn học từng nói: “Mày chỉ được mỗi cái ý chí”, ông mỉm cười:
“Nhìn lại hành trình sau hơn 30 năm làm nghề, tôi nhận ra, ý chí của mình hóa ra mạnh mẽ hơn mình từng tưởng”.